Czy warto pracować legalnie mając długi?

To pytanie zadaje sobie wielu zadłużonych mieszkańców Warszawy. Rynek pracy w stolicy oferuje wysokie zarobki (średnia warszawska znacznie przekracza średnią krajową), ale widmo komornika zajmującego pensję skutecznie zniechęca do podpisywania umów.

Wielu dłużników wybiera pracę "na czarno" lub ucieka w umowy B2B, co na dłuższą metę rodzi więcej problemów niż korzyści. Warto znać fakty: Komornik nie może zabrać wszystkiego.

Ile zabierze komornik? Zasady ogólne

Kodeks Pracy ściśle reguluje granice egzekucji z wynagrodzenia. W przypadku Umowy o Pracę, komornik może zająć:

  • 50% wynagrodzenia netto (przy długach niealimentacyjnych – kredyty, chwilówki).
  • 60% wynagrodzenia netto (przy długach alimentacyjnych).

Co najważniejsze, obowiązuje kwota wolna od potrąceń. Jest ona równa minimalnemu wynagrodzeniu za pracę (netto) w danym roku.

Tabela: Symulacja potrąceń (Prognoza 2026)

Przyjmując szacunkową Płacę Minimalną 2026 na poziomie ok. 4600 zł brutto (ok. 3500 zł netto):

Twoje zarobki (netto) Dług niealimentacyjny (Max 50%) Kwota wolna (Min. Krajowa) Ile dostaniesz "na rękę"? Co zabierze komornik?
3500 zł (Min. Krajowa) 1750 zł 3500 zł 3500 zł 0 zł
4500 zł 2250 zł 3500 zł 3500 zł 1000 zł
6000 zł 3000 zł 3500 zł 3000 zł 3000 zł
8000 zł 4000 zł 3500 zł 4000 zł 4000 zł

Wniosek: Jeśli zarabiasz najniższą krajową, komornik (przy długach innych niż alimenty) nie zabierze Ci ani grosza.

Umowa Zlecenia i o Dzieło a komornik

Jeszcze kilka lat temu umowy cywilnoprawne nie były chronione. Dłużnik tracił 100% wypłaty. Obecnie przepisy uległy zmianie (art. 833 § 2¹ K.p.c.).

Jeśli zlecenie jest Twoim: 1. Jedynym źródłem utrzymania, 2. Ma charakter powtarzalny (np. comiesięczna wypłata), 3. Jest stałe (zapewnia utrzymanie przez dłuższy czas),

...to stosuje się do niej takie same zasady ochrony jak do umowy o pracę.

Ważne: Ochrona ta nie działa "z automatu". Musisz poinformować komornika o charakterze umowy i przedstawić zaświadczenie od pracodawcy/zleceniodawcy, że te dochody podlegają ochronie. Bez tego komornik zajmie 100%.

Zbieg egzekucji: Alimenty mają pierwszeństwo

Jeśli masz długi alimentacyjne i bankowe, komornik najpierw zaspokaja alimenty. Tutaj ochrona jest słabsza – komornik zajmuje 60% pensji i nie obowiązuje kwota wolna w wysokości minimalnej krajowej (zostawia jedynie ok. 40% pensji, często poniżej minimum egzystencji).

Ryzyko "pracy na czarno"

Praca bez umowy w Warszawie to ryzyko, które się nie opłaca: 1. Brak ubezpieczenia zdrowotnego: Wypadek na budowie czy w gastronomii to ogromne koszty leczenia, które spadną na Ciebie. 2. Brak składek emerytalnych: Budujesz sobie biedę na starość. 3. Ryzyko oszustwa: Pracodawca może nie wypłacić pensji, a Ty nie pójdziesz do Sądu Pracy, bo pracowałeś nielegalnie. 4. Wiarygodność w sądzie: Jeśli planujesz upadłość konsumencką, sąd zapyta o źródła dochodu. Praca w szarej strefie może zostać uznana za działanie na szkodę wierzycieli (ukrywanie majątku) i zablokować oddłużenie.

FAQ

Jaka jest kwota wolna od potrąceń?

Dla umowy o pracę kwota wolna jest co do zasady równa minimalnemu wynagrodzeniu netto.

Czy umowa zlecenie też podlega ochronie?

Tak, jeśli jest jedynym i powtarzalnym źródłem utrzymania — wtedy można zastosować ochronę jak przy umowie o pracę.

Czy komornik dowie się o nowej pracy?

Zazwyczaj tak, m.in. przez zgłoszenia do ZUS lub informacje od pracodawcy.